MYSTERIES OF LIFE

اینترنت برای زندگی بهتر

سالانه 180 هزار تحصیل کرده از ایران می رود

 

روزنامه ابتکار: مهاجرت نخبگان یا فرار مغزها یکی از پدیده های تقریباً نو ظهوری است که طی دهه های گذشته جامعه علمی ایران را دستخوش تغییراتی کرده و همواره نگرانی هایی را نیز به وجود آورده است. در این زمینه اگر بخواهیم گزارش صندوق بین‌المللی پول را مد نظر قرار دهیم می‌بینیم که طی همین سالهای نه چندان دور، ایران توانسته خود را جزو کشورهایی که بیشترین فرار مغزها را به خود اختصاص داده قرار دهد و حتی در این زمینه رکورد زنی کند. در این بین اما همیشه عوامل گوناگونی را به عنوان دلایل اصلی فرار مغزها عنوان کرده اند که بی توجهی به جایگاه علم و عالم، بی توجهی به پژوهش، عوامل اقتصادی، عدم شایسته سالاری و...از جمله این موارد می‌باشد. سپردن پست‌ها به افراد نالایق باعث مهاجرت نخبگان می‌شود یکی از کسانی که اخیراً در این خصوص اظهار نظر کرده است سخنگوی کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس است که وجود فضای شعارگونه در بحث‌های شایسته‌سالاری را عامل اصلی سرخوردگی نخبگان و متخصصان کشور توصیف کرده است. سعد الله نصیری قیداری که روز گذشته به گفت‌و‌گو با خانه ملت نشسته بود در این زمینه افزوده است:سپردن پست‌های شغلی در شان نخبگان به افراد نالایق باعث سرخوردگی و یاس سرمایه‌های انسانی کشور و مهاجرت آنها می‌شود. وی همچنین درباره علل مهاجرت متخصصان از کشور،گفته است:رهبر معظم انقلاب پیش از این تاکید کرده بودند که در کنار هر دانشگاهی یک پژوهشگاه نیز راه اندازی شود تا فارغ التحصیلان بر‌تر هر دانشگاه و نخبگان بتوانند تا زمان یافتن شغل مناسب در این پژوهشگاه‌ها مشغول باشند. نماینده مردم زنجان و طارم در مجلس شورای اسلامی با انتقاد ازعدم توجه برخی مسئولان به فرمایشات رهبرمعظم انقلاب،افزوده است: متاسفانه ولایت مداری تبدیل به شعار شده و دولت فراموش کرده شرط ولایت مدار بودن انجام و التزام عملی به فرمایشات رهبری و توجه به نگرانی‌ها و دلواپسی‌های ایشان در موارد مختلف است. وی در ادامه به تشریح دلایل مهاجرت متخصصان ایران پرداخته و،ادامه داده است:پست های شغلی در شان نخبگان به افراد نالایقی سپرده شده که روابط قوی و پررنگی با دستگاه های دیگر داشته و فاقد صلاحیت و شایستگی لازم برای داشتن شغل های رده بالا هستند. نصیری قیداری در بخش دیگری از سخنان خود با انتقاد از نبود شایسته سالاری در دولت،خاطر نشان ساخته است:زمانی که فرصت‌های شغلی مناسب از نخبگان دریغ می‌شود،از یافتن شغلی درشان خودشان نا‌امید و دلسرد شده و به دنبال برنامه‌های تبلیغاتی گسترده دشمنان، مهاجرت را انتخاب می‌کنند. وی هم چنین وجود فضای شعارگونه در بحث‌های شایسته سالاری را عامل اصلی سرخوردگی نخبگان و متخصصان کشور توصیف کرده و یادآور ساخته است:متخصصانی که از کشور خارج می‌شوند، ارزشی به مراتب بالا‌تر از نفت این خاک دارند، اما با بی‌توجهی به این سرمایه‌ها تنها شاهد مهاجرت همراه با کدورت آنها از کشور می‌شویم. سخنگوی کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس با اشاره به دغدغه کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس در این خصوص، گفته است:دربرنامه پنجم توسعه بند‌هایی برای حمایت از نخبگان و متخصصان لحاظ شده، اما متاسفانه اجرا نمی‌شود ومواردی از قبیل حمایت از نخبگان ویا اعطای بورس تحصیلی به آنها تا به امروز به صورت قابل قبولی انجام نشده است. شورای عالی ایرانیان خارج از کشور بیت‌المال را هدر می‌دهد سخنگوی کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس هم چنین دربخش دیگری از سخنان خود با تاکید بر بی‌مبنا بودن ادعاهای شورای عالی ایرانیان خارج از کشور در خصوص ایجاد زمینه برای بازگشت نخبگان و متخصصان گفته است: این نهاد هیچ محصولی جز هدر رفت بیت المال در جلسات پر زرق و برقشان برای کشور نداشته وتمامی افراد این مجموعه به دنبال سو استفاده از این نهاد برای اشاعه تفکرات انحرافی شان هستند. نصیری قیداری در پایان خاطرنشان ساخته است:این نهاد به جای این همه ادعا باید آمار قابل استناد و بررسی در خصوص تعداد افرادی را که حمایت و بازگردانده است ارائه دهد تا مشخص شود تمام این مدت به چه کاری مشغول بوده است. آمارها چه می‌گویند؛ فرار سالانه 15 درصد از فارغ التحصیلان کشور اما اگر بخواهیم سری هم به آمارها بزنیم می‌بینیم که بر اساس گزارش صندوق بین‌المللی پول،سالانه حدود 180هزار ایرانی تحصیل‌کرده به امید زندگی و یافتن موقعیت‌های شغلی بهتر ازکشور خارج می‌شوند،این صندوق رقم خروج حدود 180هزار نخبه تحصیل کرده از ایران را به معنی خروج سالانه 50 میلیارد دلار ارز از کشورعنوان کرده است. این در حالی است که طبق آمارهای رسمی، سالانه یک میلیون و دویست هزار نفر از کل دانشگاه‌های کشور فارغ‌التحصیل می‌شوند، به‌این‌ ترتیب نسبت خروج فارغ‌التحصیلان از کشور به کل آنان، 15 درصد است. بر اساس گزارش دیگری ازصندوق بین‌المللی پول، ایران رتبه اول را در آمار مهاجرت نخبگان از میان 91 کشور در حال توسعه یا توسعه نیافته دنیا کسب کرده است. طبق این آمار هم‌اکنون بیش از 250 هزار مهندس و پزشک ایرانی و بیش از 170 هزار ایرانی با تحصیلات عالیه در آمریکا زندگی می‌کنند. از سوی دیگر هم چنین می‌بینیم که بیش از 5/4 میلیارد دلار از سرمایه‌های ایران به صورت نیروی انسانی متخصص به آمریکا و 6 میلیارد دلار دیگر به کشورهای اروپایی منتقل شده است.شایان ذکر است بی‌تفاوتی و بی‌انگیزگی در میان نخبگان روند رو به رشدی دارد به طوری که بنابر آمار مرکز ملی تحقیقات علوم پزشکی 3/62 درصد استادیاران و 4/71 درصد دانشیاران علوم پزشکی در طول سال هیچ کتابی تألیف نمی‌کنند و 20 درصد دانشیاران کمتر از 4 درصد از وقت خود را صرف گردآوری اطلاعات می‌کنند. فرار مغزها مساوی است با فقر و بحران اگر از زاویه ای دیگر وآرمانی بخواهیم به این پدیده بنگریم می‌بینیم که مهاجرت بین‌المللی نخبگان در شرایط جهانی امروزکه گریزی از آن نیست،چنانچه به صورت چرخشی و در وضعیتی تعامل گونه،داد وستدی وتعادلی باشدسرشار ازفواید است و می‌تواند در انتقال دانش فنی، انتقال و تبادل دستاوردهای ارزشمند علمی و فرهنگی و تجارب گران سنگ ملت ها و جوامع بشری مفید واقع شود،اما به اعتقاد کارشناسان مهاجرت یک سویه،بی بازگشت و فرارگونه نخبگان (که با اصطلاح «فرار مغزها» از آن تعبیر می‌شود)،در واقع، یک فاجعه و ضایعه ملی است که کشور مبدأ را از شمار زیادی از بهترین سرمایه های خود،محروم می‌کند،تا آن جا که تدریجا برای اداره امور روزمره و مدیریت دولت و نهادهای سیاسی، اقتصادی و فرهنگی خود نیز همچون دانشگاه ها و مراکز پژوهشی، دچار فقر و نا به سامانی و بحران خواهد شد که در این خصوص اولین ضرر ناشی از این پدیده بر کشورهای در حال توسعه، به هدر رفتن هزینه هایی است که صرف آموزش و تربیت نیروهای متخصص خود کرده اند و با خارج شدن آنها، تمام این هزینه های هنگفت را (که بخش بزرگی از بودجه های ناچیز کشورشان را دربرمی‌گیرد)، با خود به کشور مقصد می‌برند. این گزارش حاکی از آن است که اصطلاح «فرار مغزها»که درست پس از جنگ جهانی دوم(یعنی زمانی که کشورهای غربی، بازسازی ویرانه های ناشی از جنگ جهانی را آغاز کرده بودند به شکل یک معضل پیچیده، پا به عرصه وجود گذاشت.) به گونه ای که تعدادی از دانشمندان، مخترعان، مبتکران، هنرمندان، تکنسین ها، کارگران ماهروخلاّق،مهندسان، نویسندگان،پزشکان، جراحان و متخصّصان (که سرمایه های انسانی کشورها به حساب می‌آیند)،به دلایل مختلف، مجبور به ترک وطن خود شدند
نویسنده : Mir Shahram Safari : ٥:٥٧ ‎ب.ظ ; یکشنبه ٢۳ امرداد ۱۳٩٠
Comments پيام هاي ديگران ()      لینک دائم